Сведения об авторе смотреть здесь.

- Двадцать минут тебе на сборы! – говорит смартфон голосом Василя Шкиндера. – Едем искать местоположение хутора между Беседами и Городцом.
Не люблю такие моментальные сборы, поскольку они всегда чреваты последствиями. Но ничего не поделаешь – сама вылазка нравится. Спрашиваю:
- А кто едет?
- Микола Слайковский и я стартуем с берега Святого, а на перекрёстке лесных дорог между Беседами и Городцом встречаемся с Васькой Хацкевичем, он стартует из Веребок.
Бросаю все намеченные заранее неотложные дела и сломя голову несусь к Святому Озеру. Опережаю Шкина со Слайком со старта. Поджидаю их в глухом бору за Большим Люсинцем. Подъезжают.

Значит, не сбился в хаосе лесных дорог. Отсюда уже знаю маршрут до места встречи. Можно вырываться вперёд.
Вот и оговоренный перекрёсток. С минуты на минуту к месту сбора должны подъехать лепельцы. Уже вынырнули из сосновой зелени. А со стороны Бесед и Хац подруливает.

Навигатор, естественно, хутор-призрак не показывает, старые карты – тоже. Шкин говорит, что видел в этой местности название урочишча Изрубы на карте-километровке Лепельского района 2008 года издания. Такая имеется у каждого заинтересованного лепельца, поскольку долгое время свободно продавалась в книжном отделе универмага. Однако с собой оной нет ни у кого. Хац, как ближайший житель округи, а значит, и знаток сей местности, предлагает проехать лесной дорогой в сторону Городца и начать поиски.
Километр лесного просёлка дался с большим трудом. В самом низком его месте колеи разбиты вездесущими лесовозами, перемешавшими последний снег со свежей грязью. Одолеваем-таки неожиданное препятствие и разбредаемся по огромной делянке, чтобы поодиночке больше пространства охватить поисками следов призрака Изрубов.
Услышал, как меня подзывает Хац. Подхожу. Показывает на закрашенные белой краской верхушки молодых сосёнок. Спрашивает, знаю ли, чтобы это значило. Я не только не знаю, но даже не заметил бы этого, если бы он не показал.

Позже другие двое искателей объяснят нам, несведущим, что так охранники леса защищают молодняк от поедания дикими копытными: опрыскивают молодые побеги отравой, зверям становится невкусно есть очевидное лакомство и приходится отказываться от вкуснятины.
Обшарили нужную часть делянки, но следов старого селения не нашли. Вошли в молодой лес. Видно, что он посажен не так давно. Хац утверждает, что помнит колхозное поле на этом месте. Советуемся, что делать, ведь нужных признаков человечьего жилья пока не видно. Решаем: надо искать, коль взялись за это. Даже если ничего не обнаружим – познакомимся с лесом, в котором раньше не бывали и в будущем вряд ли окажемся.

Вошли в лиственный лес, а он полнится первыми весенними грибами, имеющими три названия: алая саркосцифа, алая эльфова чаша и просто алая чаша. Я смотрел в интернете миколога Вишневского, который называл сии грибы очень полезными.

Однако для употребления их надо было собрать множество, а некогда – мальцы спешили с поисками места под Изрубами, приняли мои доказательства съедобности подозрительных даров леса за враньё, поэтому пришлось оставлять грибную плантацию и бежать следом за ними.
Подошли к заросшей кустами большой, плоской и мелкой яме среди давних посадок сосняка. Вдруг я обнаружил, что у ямы прямые углы - такие могут быть лишь в искусственном углублении. Скорее всего - это бывший пруд, а это значит, что выкопан он был при жилье. С моим мнением согласились и стали осматривать старые посадочные борозды рядом.

Мягкую песчаную почву уже изучили дикие кабаны – порыли рылами. В одном месте из образованной зверьём ямы торчала явно железяка. Вытащили. Действительно, ей оказался ржавый лемех плуга.

Стали ликовать: есть доказательства существования на этом месте хутора Изрубы! Однако после короткой эйфории всеобщий порыв радости умалил Хац, сказав:
- Не забывайте, что на моей памяти здесь было колхозное поле. Оторванную и больше ненужную деталь мог просто выбросить тракторист.
Проныры приуныли после столь реального предположения, пошли дальше и вышли на слабо наезженную дорогу.

Навигатор показал, что лесной просёлок направляется в Оконо. Пошли по нему и вдруг обнаружили прямо на проезжей части кротовьи горки навороченной земли. Слайк начал втыкать палку в замаскированную норку и вдруг наткнулся на что-то твёрдое. Сгрудились возле свежего холмика.

Шкин перчаткой раскопал песок и вытащил две железяки: цилиндр, звёздочку и какую-то толстую изогнутую жестянку от сельхозмашины. Всё, сомнений быть не может – стоим на месте Изрубов. Но тут снова Хац начал высказывать сомнения.
- Удобный лесной холм вполне мог служить базовой стоянкой для лесозаготовительной техники, где она и ремонтировались…
Но остальные лодыри сердито наехали на Хаца: с его прицепками они никогда не найдут хуторское поселение. Это без сомнения оно и есть!
Уверенные в достоверности заключения, шатуны снесли с дороги находки и вместе с ранее найденным лемехом сложили в ложбину, чтобы не мешали технике и пешеходам.

А сами направились в делянку, где их поджидали персональные драндулеты. Чтобы не таскаться по лесу в поисках удобного места для обустройства лесной забегаловки, решили отобедать прямо на спиленных пнях.

Первым компанию покинул я – ещё при остановке в делянке обнаружилось, что в рычаге переключения передач срезались шлицы, и он повис как плеть. Вот где проявился поспешный сбор в дорогу – не весь ремонтный инструмент успел прихватить с собой. Пришлось применить смекалку. С помощью камня вместо молотка и гвоздя из туристского снаряжения неисправность кое-как исправил.

Ремонт, конечно, курам на смех. Но может, и дотяну 15 километров до дома. Возвращаться к друзьям уже не буду, лучше посигналю, что всё в порядке, и двину в Лепель теперь уже через Городец.

Доехал, можно сказать, нормально. Лишь в начале Городца останавливался для повторения примитивного ремонта. А дома открыл упомянутую вначале повествования современную карту и опешил: искали-то урочище Изрубы совсем не там, где нужно: надо было с места встречи не в сторону Городца направляться, а поворотить по следу Хаца в сторону Бесед и искать справа от дороги.

Но всё же что-то нашли! А конкретно – свидетельство давней кипучей деятельности техники в нынешнем глухом лесу. Вот ещё один укол в сторону галопирующего сбора в дорогу – про карту-то некогда было подумать.
P.S. Планируя очередную вылазку хоть на близкую природу, хоть в дальние края, я всегда собираю необходимое снаряжение накануне. Делаю это по спискам, коих у меня пять (в зависимости от вида вылазки из дома): “Вандроўка далёкая”, “Вандроўка да сутак”, “Вандроўка-вылазка”, “У лес без абеду”, “Гатэльная вандроўка”. Естественно, в списки включены вещи, необходимые для конкретного вида скитания. Если в “Вандроўцы далёкай” их имеется 96, то “У лес без абеду” насчитывается всего 17 пунктов. Это не значит, что все занесённые вещи нужно обязательно брать всякий раз – надо выбирать необходимое, например: зачем в лес без обеда брать репеллент от комаров зимой или рукавицы летом, а в гостиничное путешествие – палатку или телескопический штатив? Если же списки объединить в один, то он включит в себя 213 пунктов, и лопатить такой “прейскурант” взглядом будет довольно-таки долго и обременительно. Словом – всё под контролем, а потому ничего не забудешь, как это случилось в этот раз по причине сбора впопыхах. Поэтолму-то я и противник суеты при сборе в вылазку хоть в поле, хоть на море.
Апрель-2026.
![]() НРАВИТСЯ 8 |
![]() СУПЕР |
![]() ХА-ХА |
![]() УХ ТЫ! |
![]() СОЧУВСТВУЮ |
Лучший комментарий
Верхні здымак напамінае карціну В. Перова "Охотники на привале". Толькі не хапае сабакі і трафеяў.
Верхні здымак напамінае карціну В. Перова "Охотники на привале". Толькі не хапае сабакі і трафеяў.
Марцiн , сапраўды - паляўнічыя на прывале. Карціну дапаўняе мой чахол для скандынаўскіх палак і штатыву - стрэльбай здаецца.
Лепельские охотники за хутором Изрубье
vovalepel, вось так! Яшчэ далей ад нашых пошукаў знаходзіцца хутар, і не Ізрубы ён, а Ізруб´е. Ты лепш за нас валодаеш навігацыйнымі картамі. Маглі б і мы гэту карту адшукаць, ды кемлівасці не хапіла. Дзякуй табе. Цяпер упэўнена можна сказаць, што шукалі не там. Дык, а ты там быў, што запеленгаваў каардынаты? Калі так, то што бачыў.
На картах пишут урочище Изрубы, я ошибся написав Изрубье. Метка стоит предположительно, туда сходятся все старинные дорожки- тропинки на старых картах. Я именно в том месте не был, но хочу съездить посмотреть когда снимут пожарный запрет на посещение лесов.
И ещё один факт в пользу того что хутор был там где метки - на спутниковых картах там заметно отличается растительность. Но это не точно.
vovalepel, смотри ты, как оперативно: вчера вечером пошёл дождь, синоптики пообещали похолодание, и сегодня запрет на посещение лесов уже сняли. Пробираться туда лучше из Бесед, поскольку ближе, чем из Городца. А в прошлом году городецкие леса меня убили. Поехал специально зигзагами от поворота на Оконо с затеклясского асфальта и в сухую погоду вбился в такие глубокие лесовозные колеи, что думал: не выеду без посторонней помощи. Это не только там. Случалось со мной подобное и между Черницами и Гадивлей, Рудней и Гадивлей, Борисовским большаком и Рудней. Не лес, а танкодром полигонный.
Слова "урочышча" не абавязкова азначае што на тым месцы быў хутар. Я добра ведаю гэты лес, які пазначаны як "Урочышча Ізрубы". Пачынаючы з падлеткавага узросту я на гэтых месцах збіраў грыбы і ягады, але не памятаю каб там быў хутар ці яго парэшткі. Таксама поля у гэтым месцы я не бачыў. Напрыканцы 60-х мінулага стагоддзя там быў бор і я збіраў у ім лісічкі. Затым бор выразалі і на яго месцы пасадзілі малады лес. Да сённяшняга часу гэты лес неаднаразова прарэджвалі. Металічныя вырабы, якія Валацуга з сябрамі знайшоў у гэтым лесе, маглі быць дэталямі лесанарыхтоўчай тэхнікі.
Грыбы саркасцыфа па густу падобныя на лісічкі. Адна бяда што у іх ніжнюю частку ўрастаюць парэшткі драўніны, на якіх саркасцыфы растуць і адсркабсці іх нялёгка.
Несцерка, твая думка слушная наконт таго, што назва ўрочышча можа не адпавядаць знаходжанню хутару на ім. Мы ўжо перагаварылі з vovalepel, аб тым. Можа калі і зносімся на драндулетах туды. Цікавы не сам факт існавання там паселішча, а магчымасць на ўласныя вочы ўбачыць невядомы дагэтуль шматок роднага краю. У гэтым плане я быў у захапленні ад бясецка-гарадецкіх нетраў, хоць першапачатковы намер залёту туды і аказаўся пралётным.
Васіль Азаронак: Ух, ты! Які цудоўны здымак! Як гэта ўдалося?
Глядзіш, і быццам адчуваеш стагоддзі за спіной. І на тварах усіх трох - гісторыя. Можна пісаць апавяданне пра хлопцаў-вандроўшчыкаў, іх характары. У кожнага свой лёс. А што яны абгаворваюць? Валодзя так падаўся наперад, што здаецца ўзнясецца над урочышчам, паляціць. А Хацкевіч - як арбітр, выслухоўвае без эмоцый. Тэма можа быць пра беларускія лясы. Іх рэжуць і рэжуць, і тады узгадваецца канец XIX стагоддзя, справаздача старшыні Франопальскай воласці Івана Мазго за 1891 год. Ён даваў сведкі ў губернскі статкамітэт, і ў дадатку запісваў: "В районе волости расположены казенные лесные дачи, сколько же в таковых заключается десятин, сведений в волостном правлении не имеется, почему они и не показаны в листках".Вядома, што дачы рэзалі і сплаўлялі па Сістэме. Уладальнікамі франопальскіх вёсак былі на той час "бывшие государственные крестьяне". Яны такімі сталі пасля канфіскацыі царкоўных зямель у віленскіх манахінь-бернардзінак. Па люстрацыйных актах ад 1874 года вёскі надзяляліся зямлёй, якую павінны былі выкупляць у імперыяльнай казны. Нядрэнна ўладкаваліся цары, таму і залацелі іх палаты.Па дакладнай форме старшыня распісваў падзелы па кожнай вёсцы. Але лясы не ўваходзілі ў выкуп, сялянам аддаваліся толькі "пастбищные луга с зарослями (кустами", ды дзе-небудзь участкі на дровы. Цікава па Гарадцу. Паказчыкі надзельнай зямлі прымерна такія ж, як і ў верабчан, толькі пяскоў менш. Зато ў верабчан было больш плошчы на рэках - 22 дзесяціны пры 9 дзесяцінах у Гарадцы. Гарадзец - адна з нямногіх вёсак Франопальшчыны, што мела даволі вялікую плошчу казеннай зямлі - 22 дзесяціны пры 1 дзесяціне ў Верабках. Каб не ўзнікала пытанне, старшыня ў скобках паясняў - "под озёрами и прудами". Ці відаць там зараз вада? Якія рэкі і азёры маглі быць каля Гарадца?А яшчэ з Гарадцом звязана верабская ваенная гісторыя. Калі верабскія хлопцы на памежжы 1942-43 гг. пайшлі ў партызаны, то адразу наляцелі карнікі. Яны спалілі 3 хаты і хацелі тое ж самае зрабіць з Пракопавай, чый сын, самы малодшы, далучыўся да партызан. Суседзі пачалі прасіць не паліць, бо агонь перакінецца на іх жыллё. Тады фашысты разабралі хату па барвеннях і адвезлі ў Гарадзец, на ўмацаванне казармы. Там быў самы край нямецкай аховы на паўночным захадзе ад Лепля. Партызаны потым выбілі захопнікаў, пра гэта ёсць у дакументах. Ці бачылі вы, дзе мог размяшчацца ахоўны пост?Яшчэ ў Гарадцы была нейкая лесапілка, бо мой бацька адразу пасля вайны ў 15-гадовым узросце ўладкаваўся туды на працу, і маці яго суправаджала да Бясед ранкам па цемры, бо было небяспечна.
Адказ Васілю Азаронку:ад Гарадца бліжэйшая рака знаходзіцца далёка: Прудоўская за адгалінаваннем жвіроўкі на Вокана з зацякляскага асфальту. Бліжэйшае возера - Луконец лясны злева ад занядбанай дарогі з Гарадца ў Прудок. Вывучаць Гарадзец задачу сабе не ставілі.
Блукач ВАЛАЦУЖНЫ, дарэчы, непадалёку ад таго месца, дзе вы шукалі хутар,ёсць цікавае прыроднае утварэнне, якое падобна на штучны насып. Раней па грэбню гэтага утварэння была дарога. Яна была ад торфзавода да ручая, які перасякае гэта узвышша. Зараз дарога зарасла, месцамі перагароджана ветраваламі. Калі перайсці ручай то узвышша выходзіць на дарогу з Гарадца на Бяседы. Працягласць гэтага узвышша больш як 2 км.
Несцерка, здаецца, мы той грэбень перасякалі. Памятаю яго.
Несцерка, Васіль Азаронак зацікавіўся тваім гэтым каментам, распытвае ў мяне пра ручай, а я нічога яму адказаць не магу. Можа ты што патлумачыш, прачытаўшы яго наводкі? Вось яны:
"Несцерка" піша пра ўзвышша і ручай, што перасякаў яго (цяпер зарос). Адкуль ён мог выплываць і куды ўцякаць?А ці можна тое ўзвышша "прывязаць" да Лепля? На якой адлегласці? І дзе там можа быць Дражна?Справа ў тым, што на момант 1891 года Дражно было два: першае і другое, абодва невялічкія: надельнай зямлі сялянам давалася не больш 100 дзесяцін кожнай. А адрозніваліся яны каардынатамі: першае Дражна было на паўвярсты бліжэй да Лепля - 6. Цікава, што на той жа адлегласці ляжала сядзіба, якой валодаў "Алексей Іванович Богословский", даносіў у статкамітэт Віцебскай губерніі старшыня Франопальскай воласці Іван Мазго. І паказваў, хто ён такі. Багаслоўскі занімаў пасаду "наследного надворного советника" пры царскай уладзе. Паказвалася, што зямля ў Дражне дасталася яму "по покупке, дару" (так у тэксце). Яго надзел быў у два разы большы - такі, што раўняўся зямельным плошчам дзвюх вёсак з быламі казённымі сялянамі. Сядзіба Багаслоўскага займала 1000 зямлі ў сажанях.Тое наваколле, побач з Леплем, прыцягвала людзей. І яшчэ адна вёска налічвалася ў 6-ці вярстах. Гэта Сітнікі. Гарадзец ад усіх іх паказваўся на 2 вярсты далей.Відаць, дзесьці там праходзіла старажытная мяжа Лепельскага маёнтка, якая апісана ў дакументах за 1580 год. Але назвы так змяніліся, што пакуль што немагчыма высветліць яе канкрэтны рубеж.Толькі нельга не сказаць вось аб чым. Сталін прыняў рашэнне пабудаваць у тым квадраце ваенны аэрадром. Ён быў узведзены, і там базіраваўся штурмавы авіаполк. Гэта настолькі безрассудны ўчынак, што не змяшчаецца ў галаве. Пад удары ставіліся акружныя вёскі - людзі, якія там жылі і вырошчвалі прадукты, кармілі ўсіх.
vovalepel, Васіль Азаронак зацікавіўся, як ты прыляпіў паляўнічым нашыя твары, калі не сакрэт.
Блукач ВАЛАЦУЖНЫ, Так же как и подкаст двух виртуальных людей про поганского атеиста)). Это всё нейросеть https://gemini.google.com/app
vovalepel, не ведаю, як для Азаронка, а для мяне гэта цёмны лес. Актывізаваў спасылку, дык яна завяла ў яшчэ большыя нетры.
Там всё просто, одна проблема что для России и Беларуси доступ возможен только через VPN
Блукач ВАЛАЦУЖНЫ, на жаль, я не ведаю гісторыю гэтых мясцін. З паўночнага і паўднёвага боку ад гэтага узвышша лес забалочаны. Бачныя рэшткі меліярацыйных каналаў. Некаторыя каналы з паўночнага боку выходзяць на торфзавод, а гэты ручай, чамусці, праз прарэху у грэбні выцякае у нізіну каля возера Луконец.
Васіль піша што ручай зарос, але ж я пісаў штозарос не ручай, а зарасла дарога, якая ішла па грэбню узвышша. Ручай гэты невялікі, але я не бачыў каб ён перасыхаў.
Несцерка, ці не той гэта ручай, у якім знаходзіцца крвничка, і мы яе спецыяльна наведвалі вось тут у 1912 годе?
https://lepelby.net/news2/535
Пост той называецца: "Походник, который не вылезает из походов, отмечает юбилей" (зверху чацвёрты здымак.)
Несцерка, зноў Васіль Азаронак пытае пра жыхара Лепельшчыны Багаслоўскага. Можа, што чуў?
Цікава, ці мае дачыненне да таго Багаслоўскага вялікі савецкі кампазітар Нікіта Багаслоўскі, які нарадзіўся ў 1912 годзе? Як быццам не, але вось што вядома з біяграфіі музыканта. Яго бацька таксама быў чыноўнікам пры царах, працаваў " надворным советником, служил в Главном управлении почт и телеграфов". так піша Вікіпедыя.Гісторыя яшчэ патрабуе ўдакладнення, бо далей Вікіпедыя растлумачвае: "так как родители развелись, а мать вскоре вышла замуж, своего отца Никита не знал и воспитывался отчимом". Напэўна, нашы спадчыннікі "дакапаюцца". Тэма загадкавая: кім прыходзіўся дражнянскі Багаслоўскі Нікіце, які напісаў многа запамінальных мелодый?
Блукач ВАЛАЦУЖНЫ, ручай працякае па трубапераезду пад дарогай, якая выходзіць на дарогу з Гарадца на Бяседы і да крынічкі дачынення не мае.
А гісторыя крынічкі такая. Раней на месцы, дзе знаходзіцца крынічка зараз, была гара. З пад гары выбівалася крынічка. Па знешнему выгляду яна была падобная на крынічку ля Люсінца. У пачатку 90-х мінулага стагоддзя гэту гару КрАЗамі звезлі на ачышчальныя збудаванні Лепеля. Парэшткі гары разраўнялі бульдозерам і на месцы гары утварылася мокрая пляцоўка, на якой прабівалася мноства зусім маленькіх крынічак. Пляцоўка зарасла травой і мохам і набраць вады ужо было немагчыма. Я сам, раней, едучы у лес ці дамоў, браў ваду з крынічкі, а зараз ужо такой магчымасці не стала. Я вырашыў аднавіць крынічку і прыехаўшы на месца былой крынічкі з рыдлёўкай, адшукаў месца дзе з пад зямлі прабіваўся струменьчык вады. На гэтым месцы я выкапаў ямку глыбінёй з паўметра і канаўку для сцёку вады, каб вада мянялася і не застойвалася у ямцы. Глеба там гліністая і камяністая, таму прыйшлося добра папрацаваць. Такім чынам і атрымалася новая крынічка. Праз некаторы час я яшчэ прыязджаў да крынічкі і ачышчаў выток і канаўку. Потым я бачыў што хтосці абклаў выток камянямі. Я ужо некалькі гадоў не наведваў крынічку, таму не ведаю у якім стане яна зараз, але па тваім здымку, на якім Пашкевічы і Хацкевіч, адразу пазнаў сваю крынічку.
Пра Багаслоўскіх я нічога не ведаю.
У 2012 годзе да крыничкі мяне завялі паходнікі. Настолькі незапамінальным быў шлях да яе, што сам яе ўжо не знайшоў бы. Дый пасля крынічкі забалочаны ручай, што ўпадае ў Луконец, над рэчышчам якога мы самі майстравалі грэблю, як падалося, паля таго настолькі зарос, што ніякай магчымасці спраміць праз яго шлях да Бяседаў, ужо не існуе.
Блукач ВАЛАЦУЖНЫ, пляцоўка, на якой знаходзіцца крынічка, настолькі зарасла хмызняком, што і мне зараз цяжка будзе яе адшукаць.
А наконт прамой дарогі на Бяседы па берагу Луконца ты ж пісаў паўгода таму, калі ты з сябрамі шукаў месца знаходжання вёскі Дубровы. Я чуў ад знаёмых што такая вёска існавала, а потым яе жыхароў перасялілі у Бяседы. Дарэчы, знойдзеныя там вамі знаходкі могць быць прывезенымі. Я добра памятаю як у лесе на узгорку, побач з маладым лесам, былі кучы смецця, прывезенымі на машынах. Там нават можна убачыць парэшткі дарогі, вядучай на узгорак.
Несцерка, дык вось мы ў мінулую восень і не адшукалі той шлях праз ручай-прыток, калі абыходзілі Луконец, каб трапіць у Дубровы. Я так і не зразумеў, як мы там апынуліся. А вось наконт гораў смецця на месцы Дуброў згодны - такое верагодна. Я ў 70-я гады абыходзіў возера з вудай - ніякіх балот, апрача поймы ручая, не было. На месцы ж Дуброў тады нічога не было - толькі поле ці даўні папар. Гэта пасля там пасадзілі соснік.
Несцерка, Васіль Азаронак напісаў:
Я не пытаў Несцерку пра Багаслоўскага. Я напісаў, што ведаю сам па гістарычных дакументах. Для мяне тэма нагадвае поўсвіжскую, звязаную не з музыкантам, а з пісьменнікам.
Несцерка закрануў ручай, які больш па яго тэме. Відаць, гэта тая самая Халодная рэчка, што мы пераходзілі, калі даследавалі Дубровы (гл. https://proza.ru/2025/10/04/1350 і https://proza.ru/2025/10/05/1254). Яна абазначана на першай зямлямернай карце 1810-1816 гадоў як "Сцюдзёны ручай". На той карце яна выцякае з другога Луконца ("Луконаца") - значна меньшага, і там паказаны Бяседы. Адтуль яны звязваліся шляхам з Гарадцом (так на карце). Відаць, Гарадзец старажытны населены пункт, але называўся, магчыма, па-другому. Дык вось, цікава, гэта картаграфічная памылка ці так было на самой справе? Ці мог той ручай выцякаць з другога Луконца? Ні Сітнікаў, ні Дражна тады яшчэ не было. А Траўнік быў. І бліжэйшым на поўдні счыталася Селішча (Салішча на карце).
Блукач ВАЛАЦУЖНЫ, Блукач ВАЛАЦУЖНЫ, дзе пачынаецца ручай я не ведаю, бо праходзіў па ім я толькі ад бясецкага Луконца да доўгага узвышша. Я мяркую што ён пачынаецца дзесці ля Гарадца. З боку гарадца ёсць ручай і у бок торфзавода. Таксама ёсць яшчэ ручай у бок торфзавода з балота паміж доўгім узвышшам і Сітнікамі, але гэты ручай летам можа перасыхаць. Гэта можа азначаць што у раёне Гарадца ёсць балота ці крыніцы. Наконт злучэння Луконцаў я разважаю я такім чынам. Адлегласць ад меншага Луконца да большага напрамкі каля 3,5 км. Каб злучыць гэтыя азёры ручай ці рэчка павінны перасякаць дарогі, якіх там шмат. Дарогу ад Стай да гарадца ніводзін ручай не перасякае, ад Гарадца да Селішча таксама. На дарозе паміж Гарадцом і Селішчам ёсць нізіна, па якой праз забалочаны лес на паўднёвым усходзе ад Луконца калісці і магла калісці быць рэчка, але тады б яна павінна была б перасякаць дарогу з Гарадца на Бяседы. Такога месца я не ведаю.
Несцерка, ну ў цябе і веды Лепельскага краю паміж Эсай і Сергучам быццам ты ўсё жыццё адпрацаваў лесніком таго абходу. Цікава і павучальна не толькі для абывацеляў, але і для зацікаўленых фанатаў.
Блукач ВАЛАЦУЖНЫ, я з дзяцінства свой вольны час баўлю у лесе альбо ля вады.
Несцерка, я таксама - гэта нашая агульная рыса характару.
Несцерка, Васіль Азаронак звяртаецца да цябе:
А ты можаш зкінуць Несцерку фрагмент карты 1810-1816 гадоў с Дубровамі, Луконцам і другімі вёскамі там? Няхай паглядзіць рэчку, што звязвае Луконец з "Луканацам". Яна абазначана як "Сцюдзёны ручай", а бясецкія жыхары называюць Халоднай рэчкай. Ці той гэта ручай, што перасякае дарогу на Гарадзец? І што ён скажа пра Бяседы на другім Луконцы (Луканацы), адкуль паказан той ручай? Напэўна, гэта памылка, але ўсё ж? Што ён думае?
Блукач ВАЛАЦУЖНЫ, прабач за затрымку. Шмат часу вывучаў старыя мапы, але нічога падобнага на выкладзеную табой не знайшоў. На мой погляд гэта мапа вельмі недакладная калі параўнаць яе з сучаснай спадарожнікавай. Побач з Луконацам пазначана вёска Бяседы, але ж мы ведаем што Бяседы размешчаны на поўдзень ад Луконца. Ручай, які пазначаны на мапе, упадае не у Луконец, а у нейкае меньшае азярко, якога у наш час там няма. Прыблізна на тым месцы ёсць забалочаная нізіна, якая у той час магла быць возерам. Я дастаткова добра ведаю лес і балоты паміж Луконцам, Сітнікамі і Гарадцом, таму выказваю свае меркаванні. Трэба яшчэ улічыць што там праводзілася меліярація таму рэльеф мог змяніцца і зараз цяжка уявіць як там было 200 гадоў таму.
Блукач ВАЛАЦУЖНЫ, калі паглядзець на тапаграфічную мапу, то бачна што паміж азёрамі няма нізін, па якіх яны маглі злучацца ручаём альбо ракой.
Несцерка, такога меркавання я быў заўсёды: Луконцы не злучаюцца між сабой вадатокам. Зараз інфармую Азаронка - няхай пачытае.
Несцерка, Марцiн , vovalepel, для вас і іншых зацікаўленых Васіль Азаронак піша:
Дзякуй.Всё возможно. Эта карта составлялась с перерывом во время французского нашествия на протяжении 1810-1816 годов, сделана от руки землемерами. Это вторая карта на русском языке после распада Речи Посполитой и присоединения ВКЛ к Рос. империи. Первой была исполненная в 1795 году, и та, действительно, с большими упущениями. На ней тоже обозначен Луконец, но не подписан, хотя сомневаться не приходится. На озере опять-таки Дубровы, и ровно там, где и на следующей карте, землемерной. А вот Беседы не совсем на своем месте, южнее, и на некотором удалении от Луконца, на дороге, что вела из Веребок на Городец. На линии с Беседами показано еще одно селение под названием «Будище», и это примерно в районе второго Луконца (Луконаца).Карта 1810-1816 годов учла первые работы по созданию Системы, и могли появиться изменения в связи с прорытием Веребского канала. На ней нет стока из большого Луконца, что довольно странно. По словам жителей Бесед, из их озера вытекала в сторону Лепеля речка Дуброва. Теперь ее нет, а осталось русло Гати. Можно предположить, что после создания Системы уровень вод понизился, что и отразилось и на Дуброве, и на маленьком Луконце – Луконаце.Поверить в то, что изначальные Беседы находились в другом месте, очень трудно, но как проверить? Старожилов, которые могли бы что-то слышать, не осталось. Конечно, место, где находятся Беседы сейчас, не могло пустовать. Тогда почему они показаны в другом месте? Веди Дубровы там, где и должны были быть. Неужели составители карты могли так серьезно ошибиться?Да, места в то время были глухие, покрытые лесным изобилием. Но из Лепеля лежал проторенный маршрут на Оконо. Об этом свидетельствует обвод, исполненный в 1580 году. Он рисовался потомком княжеского рода Соколинских для определения границ Лепельского имения. Обвод упирался южным крылом в озера Береща и Оконо, и западная граница проходила на каком-то расстоянии от Луконца. К сожалению, адаптировать названные в то время промежуточные пункты пока невозможно. Названия совсем другие, за исключением Травника.В период создания Системы тамошние земли принадлежали виленским монахиням-бернардинкам. В 1775 году составлялся отчет Лепельской парафии о всех землевладельцах-собственниках. В разделе «Парафия Лепельская» видим маетность, которой располагали «велебные паненки бернардинки» (так в тексте). Из 402-х дымов, им принадлежавших, в весях Оконо и Веребки было по 4, а в Городце – 6. Другие селения в том районе, в составе Лепельского монашеского имения, не назывались. Но неподалеку проходила пышнянская межа. Имение Пышно принадлежало «пану Кашицу подстаростию оршанскому» (так в тексте). Он владел 106-ю дымами, в составе которых назывались деревня Селище, с проживающим в ней паном Сивохой, шляхтичем, и «весь Дубровка, дымов 2». Похоже, что это Дубровы на ЛуконцеБеседы не упоминались ни в составе имения бернардинок, ни в составе Пышно. Но они могли быть под другим названием.Нестерка говорит, что смотрел старые карты. Можно ли по ним выявить, когда появились Ситники и Дражно?
Блукач ВАЛАЦУЖНЫ, самая старая мапа, на якой паказаны Сітнікі і Дражна, з тых, якія я змог знайсці у Інтэрнэце, гэта "Трёхверстовка Шуберта 1866 - 1869 гг." ліст 13 - 7.
Несцерка, такой картай пры неабходнасці карыстаюся і я. Дый ранейшыя мне і непатрэбныя, бо лічу, што тыя недакладныя, паколькі складаліся без спепрыбораў, маляваліся з бухты-барахты.